Amrita Sher-Gil schilderde veel, maar hield zich ook bezig met religie en liet zich inspireren door diverse culturen. Ook heeft ze uiteenlopende relaties gehad en bracht ze armoede en vrouwenrechten onder de aandacht.
Verschillende mensen verbinden Amrita's wereld met de wereld van nu. Luister hier 6 persoonlijke reflecties op het leven en werk van Amrita Sher-Gil.
Tot haar zesde wonen Amrita Sher-Gil en haar zusje Indira in Hongarije, met hun ouders: de Hongaarse operazangeres Marie Antoinette Gottesmann en de Indiase wetenschapper en fotograaf Umrao Singh Sher-Gil. In 1921 verhuist de familie naar de Noord-Indiase stad Simla. Sher-Gil krijgt er teken- en schilderles van een oom die kunstenaar is. Ook reist ze als 11-jarige naar Florence om daar enkele maanden tekenlessen te volgen. Ze is een rebelse puber. Zo tekent ze naaktstudies, toont ze politieke interesse en verklaart ze zich atheïst.
Op haar zestiende emigreert Sher-Gil samen met haar ouders en zusje naar Parijs. Ze studeert er aan twee kunstacademies. In 1933 beloont de Grand Salon een van haar schilderijen met een gouden medaille. Daarna wordt ze lid van dat invloedrijke kunstenaarsgezelschap: het jongste lid ooit en het eerste met Aziatische wortels.
In Parijs ontwikkelt Amrita Sher-Gil haar persoonlijke stijl. Ze schildert veel zelfportretten. Ook ontdekt ze het uitgaansleven en heeft ze verschillende liefdesrelaties.
Luister hier naar Loes Faber. (Groningen, 1987)
Zij tekent, illustreert, maakt driedimensionaal werk en is docent aan Kunstacademie Minerva. Ook is ze onderdeel van de feministische beweging Dolle Mina en actief in de queer community. Binnenkort verschijnt haar tweede graphic novel. In de eerste, uit 2022, brengt ze een visuele ode aan het werk en de levens van acht eigenzinnige vrouwen uit de kunstgeschiedenis, waaronder Sher-Gil.
foto: Lin Woldendorp
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
Luister hier naar Rocher Koendjbiharie. (Doesburg, 1992)
Hij is schrijver, journalist en actief in de queer community. In zijn werk zie je dat hij zich laat leiden door principes van rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. Zijn pen is z’n wapen in de strijd tegen onrecht en met zijn woorden claimt hij de ruimte die van hem en vele anderen is afgepakt.
foto: Kevita Junior
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
(1932)
(1931)
(1932)
(1930)
(1930)
(1930)
(1930)
In Parijs voelt Amrita Sher-Gil dat haar toekomst niet in Europa ligt. In 1934 keert ze terug naar India. Ze gaat sari’s dragen en reist rond. De grotschilderingen van Ajanta, miniaturen uit het Mogolrijk en kleurige markten inspireren haar. Sher-Gil bouwt voort op Europese schildertradities, maar verrijkt haar werk met elementen uit de traditionele Indiase kunst. Ook haar kleurenpalet verandert. Ze gebruikt vaker felrood, aardekleuren en zonnige okers passend bij het warme zonlicht en het Indiase landschap.
Overal om zich heen ziet Sher-Gil hoe arm haar landgenoten zijn. Juist deze mensen, de gezichten van het echte India, besluit ze vast te leggen. Ze schildert vooral vrouwen, vanwege hun zware en vaak eenzame leven. Aanvankelijk krijgt ze kritiek. Sommigen vinden dat Amrita Sher-Gil als toerist naar het land kijkt. Toch verovert ze de harten van velen. Ze mag haar werk in verschillende steden tentoonstellen en wint een prijs voor beste vrouwelijke kunstenaar. Daarmee is ze niet tevreden: haar vrouw-zijn mag geen rol spelen in de kunst.
Luister hier naar Nienke ’s Gravemade. (De Bilt, 1982)
Ze is schrijver, fotograaf en opiniemaker. Online maakt ze, vooral satirische, filmpjes over de manosfeer, ongelijkheid, politiek en het sluimerende conservatisme dat opnieuw terrein wint in de samenleving.
foto: Thomas Sweertvaegher
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
Luister hier naar Shantie Singh. (Almelo, 1982)
Zij vertelt verhalen: als schrijfster, theatermaker, presentatrice en performer. Zichtbaar maken van verborgen verhalen is haar passie. Ook zet ze zich als bestuurskundige in voor het stoppen van geweld tegen vrouwen en meisjes. Shantie woont deels in Rotterdam en Amsterdam. Haar ouders komen uit Suriname en haar grootouders uit India. Deze gelaagde identiteit met invloeden uit drie continenten is een blijvende inspiratie in haar werk.
foto: Rosa Koetsenruijter
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
(1935)
(1935)
In 1938 trouwt Amrita Sher-Gil met haar neef Victor Egan. Hij wordt arts in het Hongaarse stadje Kiskunhalas. In die periode dompelt Sher-Gil zich opnieuw onder in een cultuur waarin zij deels haar wortels heeft: de Hongaarse kunst. Vanwege de oorlogsdreiging besluit het echtpaar al in 1939 te verhuizen, naar India. Maar Egan is daar niet welkom bij zijn schoonouders. Maandenlang leiden Sher-Gil en haar man een nomadenbestaan. In 1941 vestigen ze zich in Lahore, Noord-India.
Sher-Gil ontwikkelt haar werk verder. Ze experimenteert met vorm en kleur en schildert gestileerder, met minder details. De Indiase miniatuurkunst is een grote inspiratiebron. Ze kan deze nieuwe richting in haar kunst laten zien bij een grote solotentoonstelling in Lahore, maar vlak voor de opening wordt ze ziek. Op 5 december 1941 overlijdt ze, op slechts 28-jarige leeftijd. De doodsoorzaak blijft raadselachtig. Amrita Sher-Gil raakt niet in de vergetelheid. Ze legt de basis voor de moderne kunst in India.
Luister hier naar Nicolaas Veul. (Amsterdam, 1984)
Hij is prijswinnend programmamaker, presentator en columnist en geeft daarnaast les op hogescholen. Het meest bekend is hij dankzij de 100 dagen-reeks, waarin hij voor langere tijd stageloopt bij maatschappelijk urgente beroepsgroepen. En van documentaires als #followme, over fraude en Pisnicht: the movie, over de dunne lijn tussen humor en homofobie. Binnenkort verschijnt Hotline Hongarije, een documentaire over hoe het leven is onder premier Orbán.
foto: Hilde Harshagen
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
Luister hier naar Shivangi Kalra (Delhi, 1998)
Zij is beeldend kunstenaar en woont en werkt sinds 2021 in Amsterdam. In 2024 studeert ze cum laude af aan het Frank Mohr Institute. Na het winnen van de Nederlandse Koninklijke Schilderprijs en een Italiaanse prijs in Galleria Doris Ghetta heeft ze solo-exposities in Milaan, Munbai en Amsterdam. Binnenkort komt haar eerste museale solo-expositie in het Drents Museum daarbij.
foto: Palak Gupta
Via deze link kun je een transcript lezen van het audiofragment.
(1941)
(1939)
Bezoek Ode aan Amrita Sher-Gil - Topstukken uit Nederlandse musea. Het Drents Museum presenteert samen met 23 andere Nederlandse musea een tentoonstelling over identiteit, vrijheid, verbinding en liefde.
